Makaleler

5. Sınıf Doğal Sayılarla Çarpma İşlemi






Toplananları aynı olan toplama işleminin kısa yoldan yapılışına çarpma işlemi denir. Çarpma işleminde,çarpılan terimlerin herbirine çarpan denir.Çarpma işleminin sonucuna çarpım denir.Çarpma işleminin işareti x veya . ile gösterilir.

Örnek: Herbirinde on beşer elma bulunan 3 kasada toplam kaç elma vardır?

15+15+15=45

Çarpma işlemiyle yaparsak kısa yoldan yani;

3x15 = 45 buluruz.

Çarpma İşleminin Kontrolü:

Bir çarpma işleminde çarpım, çarpanlardan birine bölündüğünde bölüm diğer çarpana eşitse ,çarpım doğrudur.

Örnek:

45x3 = 135

Kontrol:

135:3 = 45

135:45 = 3

10,100 ve 1000 İle Kısa Yoldan Çarpma İşlemi

Doğal sayıları 10,100,1000 ile çarpmak için sayının sağına, sıfır sayısı kadar sıfır konur.

1) 10 ile çarparken bir 0 (sıfır) konur.

28x10 = 280

2) 100 ile çarparken iki 0 (sıfır) konur.

6x100 = 600

3) 1000 ile çarparken üç 0 (sıfır) konur.

24x1000 = 24000

Çarpma İşlemi İle İlgili Önemli Bilgiler

1) Bir çift sayının 5 ile çarpımını kısa yoldan bulmak için, sayının yarısı 10 ile çarpılır.

16x5 = 8x10 = 80

2) 4'ün katı olan bir sayıyı 25 ile çarparken, sayıyı 4'e böler, bölümü 100 ile çarparız.

8x25 = 2x100 = 200 

3) Bir çift sayıyı 50 ile çarparken, sayı 2'ye bölünür ve 100 ile çarpılır.

12x50 = 6x100 = 600

4) Bir sayıyı 9 ile çarparken, sayı 10 ile çarpılır. Çarpımdan sayının kendisi çıkarılır.

25x9 = (25x10)-25 = 250-25 = 225

5) İki basamaklı bir sayıyı 11 ile çarparken, sayıyı oluşturan rakamların sayı değerleri toplamı, bu iki rakamın arasına yazılır.

16x11= 1 (1+6) 6 = 176

6) Birler basamağı 5 olan iki basamaklı sayıyı kendisi ile çarparken; Sayının onlar basamağı sayı değerinin 1 fazlası ile çarpılır.Bulunan çarpımın sağına 25 yazılır.

45x45 = ?

4 x (4+1) = 20

45x45 = 2025